ตารางเลือกเกรดอลูมิเนียมตามประเภทงาน

งานแต่ละประเภทควรใช้อลูมิเนียมเกรดไหน

คำตอบแบบสั้นที่สุด: งานโครงสร้างและชิ้นส่วน CNC ทั่วไปใช้ 6061-T6 แม่พิมพ์ฉีดพลาสติกและงานรับแรงสูงใช้ 7075-T6 งานทะเล ถังบรรจุ และแม่พิมพ์ต้นแบบใช้ 5083 ส่วนงานตกแต่งที่ต้องอโนไดซ์สวยให้กลับมาที่ 6061 เพราะให้ผิวสีสม่ำเสมอที่สุด หลักง่าย ๆ คือเลือกจากข้อบังคับของงานก่อน แล้วค่อยดูเรื่องราคา

บทความนี้รวมตารางเลือกเกรดตามประเภทงาน พร้อมเหตุผลประกอบทีละข้อ เพื่อให้คุณสั่งวัสดุถูกเกรดตั้งแต่ครั้งแรก ไม่ต้องเสียเวลาเปลี่ยนเกรดกลางทาง ทุกเกรดที่กล่าวถึงเป็นสต็อกหลักที่ PX Metal จำหน่ายพร้อม Mill Certificate ทุกล็อต

ตารางเลือกเกรดตามประเภทงาน

ตารางนี้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับการตัดสินใจ รายละเอียดเชิงลึกของแต่ละกลุ่มงานอยู่ในหัวข้อถัดไป และถ้างานของคุณอยู่กึ่งกลางหลายประเภทพร้อมกัน มีลำดับการตัดสินใจแบบทีละขั้นให้ในหัวข้อท้ายของเนื้อหา ช่วยให้เลือกได้โดยไม่ต้องเดา

งานโครงสร้างและชิ้นส่วนเครื่องจักร

งานกลุ่มนี้ครอบคลุมชิ้นส่วน CNC โครงเครื่อง ฐานเครื่อง กันชน โครงเบาะ และงานวิศวกรรมทั่วไป เกรดที่ตอบโจทย์ที่สุดคือ 6061-T6/T651 ด้วยเหตุผล 3 ข้อ

1. สมดุลที่สุด — ความแข็งแรงดึงราว 310 MPa เพียงพอสำหรับงานโครงสร้างทั่วไป ขณะที่กัดกลึงง่าย ประหยัดทั้งเวลาเครื่องและค่าทูลส์
2. ต่อยอดได้ครบ — เชื่อมประกอบได้ ชุบอโนไดซ์ได้สวย พ่นสีติดดี งานหนึ่งชิ้นจบครบในตัวเดียว
3. หาขนาดง่าย — มีทั้งแผ่น 3–165 มม. และเพลา 12.7–330 มม. เลือกรูปแบบให้ใกล้ชิ้นงานได้ ลดเศษตั้งแต่ต้น

อีกเหตุผลที่ 6061 ครองตลาดงานกลุ่มนี้คือความคงรูปหลังกัด โดยเฉพาะใน temper T651 ที่ผ่านการยืดคลายแรงเค้น แผ่นจึงไม่โก่งตัวมากหลังถูกกัดเนื้อออก สำคัญมากกับงานแผ่นบางหรือ Pocket ลึกที่ต้องการความแม่นของระนาบ อีกทั้งราคาเข้าถึงง่ายและต้นทุนแปรรูปต่ำสุดในกลุ่ม จึงไม่แปลกที่โรงกลึงส่วนใหญ่จะสต็อก 6061 เป็นเกรดแรกเสมอ

ดูตัวอย่างการใช้งานจริงได้ที่หน้า อลูมิเนียมสำหรับงาน CNC

งานแม่พิมพ์

งานแม่พิมพ์แยกเป็น 2 เคสชัดเจน

• แม่พิมพ์ฉีดพลาสติกและแม่พิมพ์กดที่ผลิตจริง — ใช้ 7075-T6 ความแข็งแรงดึงราว 572 MPa ทนแรงอัดซ้ำนับแสน Shot และนำความร้อนดีกว่าเหล็ก 3–4 เท่า ทำให้พลาสติกเซ็ตตัวเร็ว ลด Cycle Time ได้ 20–30% ยิ่งผลิตต่อเนื่องยิ่งคุ้ม
• แม่พิมพ์ต้นแบบและงานขัดเงา — ใช้ 5083 เพราะเนื้อเหนียวให้ผิวเงาสวยหลังกัดและขัดต่อได้ง่าย อีกทั้งทนการกัดกร่อนสูง เหมาะกับแม่พิมพ์ที่ต้องเก็บไว้ใช้ซ้ำ

รายละเอียดเพิ่มเติมอยู่ในบทความ คู่มือเลือกอลูมิเนียมสำหรับงานแม่พิมพ์ และหน้า อลูมิเนียมสำหรับงานแม่พิมพ์

ข้อจำกัดที่ต้องยอมรับของ 7075 คือไม่แนะนำให้เชื่อมซ่อม เพราะเสี่ยงร้าวบริเวณรอยเชื่อม ถ้าแม่พิมพ์ของคุณต้องดัดแปลงหน้าแม่พิมพ์บ่อยหรือเสียหายเป็นประจำ ให้ใช้ 6061 กับชิ้นส่วนที่ซ่อมบ่อย และเก็บ 7075 ไว้สำหรับบล็อกหลักที่รับแรงอัดโดยตรง จะได้ทั้งความทนและความยืดหยุ่นในการซ่อมบำรุง

งานตกแต่งและงานที่ต้องการผิวสำเร็จ

ถ้าชิ้นงานต้องอโนไดซ์สีหรืออโนไดซ์ใส 6061 คือคำตอบแรกในกลุ่มนี้ เพราะให้ฟิล์มอโนไดซ์สีสม่ำเสมอ โทนสวย ไม่เป็นด่าง ส่วน 7075 อโนไดซ์ได้แต่โทนจะหม่นกว่า และ 5083 ทำได้แต่ไม่นิยมสำหรับงานสี ข้อยกเว้นสำคัญคือ ถ้างานตกแต่งนั้นต้องไปติดตั้งกลางแจ้งหน้าทะเล ให้ชั่งเรื่องการกัดกร่อนเข้าไปด้วย อาจต้องเลือก 5083 แล้วยอมแลกกับความสวยของผิวสี

สำหรับงานสถาปัตยกรรม เช่น ฝาครอบ แผงปิด หรือชิ้นส่วนหน้าอาคาร 6061 ที่อโนไดซ์แล้วยังทนสภาพอากาศในเมืองได้ดี น้ำหนักเบา ติดตั้งง่าย ดูตัวอย่างงานกลุ่มนี้ได้ที่หน้า อลูมิเนียมงานอาคาร

งานทะเลและงานกลางแจ้ง

สภาพแวดล้อมน้ำเค็มและความชื้นสูงเป็นศัตรูของอลูมิเนียมเกรดที่มีทองแดงสูงอย่าง 7075 งานกลุ่มนี้จึงต้อง 5083 เป็นหลัก ด้วยแมกนีเซียมราว 4.0–4.9% ทำให้ทนการกัดกร่อนสูงที่สุดในกลุ่มเกรดที่นิยมใช้ เชื่อมได้ดีโดยไม่เสียความแข็งแรงมากบริเวณรอยเชื่อม จึงเป็นเกรดมาตรฐานของงานต่อเรือ ถังบรรทุกน้ำมัน และโครงสร้างริมทะเล ส่วน 6061 ใช้งานกลางแจ้งทั่วไปได้ แต่ถ้าโดนน้ำเค็มสม่ำเสมอ ให้เลือก 5083 ตั้งแต่แรก ประหยัดกว่าแก้ปัญหาภายหลังมาก

สำหรับงานโครงสร้างริมทะเลที่ต้องเชื่อมประกอบหน้างาน 5083 ยังให้รอยเชื่อมที่ทนการกัดกร่อนดีกว่าเกรดอื่น ทำให้ไม่ต้องพึ่งการเคลือบป้องกันหนักนัก ส่วนงานที่ต้องการทั้งความแข็งแรงและการทนน้ำเค็มพร้อมกัน มักต้องยอมรับว่าไม่มีเกรดเดียวที่ตอบได้ครบ ให้แยกชิ้นส่วนตามหน้าที่ ชิ้นรับแรงใช้เกรดแข็งแรง ชิ้นที่โดนน้ำเค็มใช้ 5083 แล้วประกอบรวมกันด้วยน็อตแทนการเชื่อม วิธีนี้ใช้กันมากในงานท่าเทียบเรือและโครงสร้างติดชายฝั่ง

ถ้างานอยู่กึ่งกลางหลายประเภท ตัดสินใจอย่างไร

งานจริงไม่ได้ตกลงประเภทเดียวเสมอไป เช่น จิ๊กที่ต้องอโนไดซ์และต้องเชื่อม หรือแม่พิมพ์ที่ต้องเคลื่อนย้ายบ่อย ให้ใช้ลำดับการตัดสินใจ 3 ขั้นนี้

1. ข้อบังคับแข็งก่อน — ถ้างานต้องเชื่อม ตัด 7075 ออกทันที ถ้างานโดนน้ำเค็ม ให้ 5083 เป็นตัวตั้ง ถ้าสเปกบังคับความแข็งแรงสูง ให้ 7075 เป็นตัวตั้ง
2. คุณสมบัติที่แลกกันไม่ได้ — ความแข็งแรงเพิ่มทีหลังไม่ได้ การทนการกัดกร่อนก็แก้ยาก ถ้าข้อใดข้อหนึ่งเป็นข้อบังคับ ให้ยอมเสียเรื่องอื่น
3. ต้นทุนรวมเป็นลำดับสุดท้าย — เมื่อเหลือตัวเลือกที่ผ่านเกณฑ์เท่ากัน ค่อยเลือกตัวที่ประหยัดกว่า ซึ่งส่วนใหญ่คือ 6061

วิธีนี้ทำให้ไม่หลงเลือกเกรดจากราคาหรือความคุ้นเคย ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของงานเสียจากวัสดุผิดเกรด และเมื่อตัดสินใจได้แล้ว อย่าลืมแจ้ง temper ที่ต้องการตอนสั่ง เพราะเกรดเดียวกันต่าง temper ให้คุณสมบัติต่างกันชัดเจน โดยเฉพาะความแข็งแรงและความคงรูปหลังกัด

สรุป

• งานโครงสร้างและ CNC ทั่วไป ใช้ 6061-T6 สมดุลและคุ้มที่สุด
• แม่พิมพ์ฉีดพลาสติกใช้ 7075-T6 แม่พิมพ์ต้นแบบขัดเงาใช้ 5083
• งานตกแต่งอโนไดซ์ใช้ 6061 ผิวสีสวยสม่ำเสมอที่สุด
• งานทะเลและงานโดนน้ำเค็มใช้ 5083 เท่านั้น อย่าใช้ 7075
• งานที่ต้องเชื่อมใช้ 6061 หรือ 5083 ตัด 7075 ออกจากตัวเลือกทันที

คำถามที่พบบ่อย

ใช้ 7075 ทำโครงสร้างแทน 6061 ได้ไหม?

ได้ในเชิงความแข็งแรง แต่แทบไม่คุ้มในเชิงต้นทุน เพราะ 7075 ราคาสูงกว่า กัดช้ากว่า และเชื่อมไม่ได้ ยกเว้นโครงสร้างที่บังคับน้ำหนักเบามากพร้อมรับแรงสูงจริง ๆ เช่น ชิ้นส่วนแข่งรถหรือโดรน

งานกลางแจ้งใช้ 6061 ได้ไหม?

ได้สำหรับงานกลางแจ้งทั่วไปในเมือง โดยเฉพาะถ้าอโนไดซ์หรือพ่นสีป้องกัน แต่ถ้างานอยู่ริมทะเล โดนสเปรย์น้ำเค็ม หรือสัมผัสสารเคมี ให้เลือก 5083 ซึ่งทนการกัดกร่อนสูงกว่าอย่างชัดเจน

ถ้าเลือกเกรดผิดไปแล้ว เปลี่ยนเกรดทีหลังได้ไหม?

ได้ถ้ายังไม่เริ่มแปรรูป แต่ถ้ากัดไปแล้ว ต้นทุนส่วนใหญ่จะจมไปกับเวลาเครื่องและทูลส์ วิธีปลอดภัยที่สุดคือส่งแบบและเงื่อนไขการใช้งานมาให้ทีมวิศวกรช่วยเช็กเกรดก่อนสั่งตัด

เกรดไหนหาซื้อง่ายและมีขนาดให้เลือกมากที่สุด?

6061-T6/T651 มีทั้งแผ่นและเพลาในช่วงขนาดกว้างที่สุด และเป็นสต็อกหลักของผู้จำหน่ายเกือบทุกราย จึงหาง่ายและรอสั้นที่สุด ส่วน 7075 และ 5083 มีขนาดให้เลือกจำกัดกว่า ควรเช็กขนาดที่ต้องการกับผู้จัดหาก่อนวางแผนงานทุกครั้ง

บทความที่เกี่ยวข้อง

• เปรียบเทียบอลูมิเนียม 5083 vs 6061 vs 7075 เลือกเกรดไหนดี
• อลูมิเนียมเกรดไหนกัดกลึงง่ายที่สุด
• คู่มือเลือกอลูมิเนียมสำหรับงานแม่พิมพ์

ไม่แน่ใจว่างานของคุณอยู่แถวไหนในตาราง ส่งแบบหรือเงื่อนไขการใช้งานมาให้ทีม PX Metal ช่วยเลือกเกรดและประเมินราคาเบื้องต้นได้ที่ LINE @548vojid หรือโทร 090-960-0063 ตอบกลับภายใน 1 ชั่วโมงในเวลาทำการ