จัดซื้ออลูมิเนียมสำหรับหน่วยงานราชการ เอกสารที่ต้องเตรียม

จัดซื้ออลูมิเนียมสำหรับหน่วยงานราชการต้องเตรียมอะไรบ้าง
การจัดซื้ออลูมิเนียมให้ผ่านการตรวจรับและสอบทานได้ราบรื่น มีหัวใจ 3 ส่วน: หนึ่ง คุณลักษณะเฉพาะที่เขียนชัดเจนจนตรวจวัดได้ สอง เอกสารคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอ และสาม เอกสารกำกับล็อตวัสดุ โดยเฉพาะ Mill Certificate ที่จับคู่กับสินค้าที่ส่งมอบจริงได้
บทความนี้รวมสิ่งที่เจ้าหน้าที่พัสดุและวิศวกรผู้เขียนสเปกควรรู้ ตั้งแต่การเขียนคุณลักษณะเฉพาะ เอกสารที่ต้องขอจากผู้ขาย วิธีการจัดหาตามกฎหมาย ไปจนถึงขั้นตอนตรวจรับ
เขียนคุณลักษณะเฉพาะอลูมิเนียมอย่างไรให้ตรวจรับได้
ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดในงานจัดซื้ออลูมิเนียมคือสเปกที่กว้างเกินไป เปรียบเทียบตัวอย่างต่อไปนี้
| รายการในเอกสาร | สเปกที่ตรวจรับยาก | สเปกที่ตรวจรับได้ |
|---|---|---|
| ชื่อวัสดุ | อลูมิเนียมแผ่น | อลูมิเนียมอัลลอยด์แผ่น เกรด 6061 temper T651 |
| ขนาด | หนา 10 มม. | หนา 10 มม. คลาดเคลื่อนบวกลบ 0.15 มม. ขนาด 300 คูณ 400 มม. คลาดเคลื่อนบวกลบ 2 มม. |
| มาตรฐาน | ไม่ระบุ | ตามมาตรฐาน ASTM B209 |
| เอกสาร | ไม่ระบุ | พร้อม Mill Certificate ระบุ heat number ตรงกับสินค้า |
องค์ประกอบขั้นต่ำของสเปกที่ดีจึงมี 6 อย่าง คือ เกรดอัลลอยด์ temper ขนาดพร้อมค่าคลาดเคลื่อน จำนวน มาตรฐานอ้างอิง และเอกสารรับรองที่ต้องส่งมอบ ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง คณะกรรมการตรวจรับจะไม่มีเกณฑ์ตัดสินว่าสินค้าถูกหรือผิดสเปก
เอกสารที่เกี่ยวข้องแต่ละฝั่ง
| เอกสาร | ฝั่งที่จัดทำ | ใช้ทำอะไร |
|---|---|---|
| ใบขอซื้อและคุณลักษณะเฉพาะ | หน่วยงาน | กำหนดสิ่งที่ต้องการและเกณฑ์ตรวจรับ |
| ใบเสนอราคาพร้อมรายละเอียดสเปก | ผู้ขาย | ยืนยันว่าเสนอตรงสเปกหรือเสนอเทียบเคียง |
| หนังสือรับรองนิติบุคคลและ ภ.พ.20 | ผู้ขาย | พิสูจน์คุณสมบัติผู้มีสิทธิ์ยื่นข้อเสนอ |
| Mill Certificate | โรงงานผลิตผ่านผู้ขาย | พิสูจน์เกรด temper และคุณสมบัติจริงของล็อต |
| ใบส่งของและใบกำกับภาษีเต็มรูป | ผู้ขาย | ใช้ในขั้นตอนเบิกจ่ายงบประมาณ |
| รายงานการตรวจรับ | คณะกรรมการตรวจรับ | บันทึกผลเทียบสเปกก่อนรับมอบ |
เอกสารที่หลายหน่วยงานมองข้ามคือ Mill Certificate แต่นี่คือหลักฐานเดียวที่พิสูจน์ได้ว่าเนื้อโลหะตรงเกรดจริง รายละเอียดวิธีอ่านอยู่ในบทความ Mill Certificate คืออะไร ทำไมต้องขอทุกครั้ง
วิธีการจัดหาตาม พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้าง 2560
พระราชบัญญัติจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 กำหนดให้วงเงินของงานเป็นตัวเลือกวิธีจัดหา โดยหลักการคร่าว ๆ คือ งานวงเงินเล็กใช้วิธีเฉพาะเจาะจงหรือสอบราคา งานวงเงินกลางใช้วิธีคัดเลือกผ่านการประกาศเชิญชวน และงานวงเงินใหญ่ต้องประกวดราคาด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) ทั้งนี้ตัวเลขวงเงินมีการปรับปรุงตามระเบียบกระทรวงการคลังเป็นระยะ ควรยืนยันกับฝ่ายพัสดุของหน่วยงานก่อนเริ่มดำเนินการทุกครั้ง
นอกจากตัวกฎหมาย หลายหน่วยงานยังมีระเบียบภายในเพิ่มเติม เช่น การขอใบเสนอราคามาเปรียบเทียบอย่างน้อยสองราย หรือการจัดทำรายงานขออนุมัติแต่งตั้งผู้เสนอราคา เอกสารเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผู้สอบบัญชีจะเรียกดูภายหลัง การเตรียมให้ครบตั้งแต่ต้นช่วยให้ขั้นตอนเบิกจ่ายไม่สะดุด
สำหรับอลูมิเนียมโดยเฉพาะ ข้อแนะนำคืออย่าแยกจัดซื้อวัสดุกับงานตัดถ้างานนั้นต้องการชิ้นส่วนพร้อมใช้ การระบุในสเปกเดียวกันว่าต้องการแผ่นตัดตามขนาดจะทำให้เทียบราคาต่อหน่วยงานจริงได้ และลดปัญหาเศษเหลือทิ้งที่ต้องจัดเก็บเป็นพัสดุ
ตรวจรับอลูมิเนียมอย่างไรไม่ให้พลาด
คณะกรรมการตรวจรับควรมีเช็กลิสต์อย่างน้อย 5 ข้อนี้
- เทียบชื่อเกรดและ temper — ดูจากเอกสารส่งของและใบรับรองว่าตรงสเปก เช่น 6061-T651 ไม่ใช่แค่ 6061
- วัดขนาดจริง — สุ่มวัดความหนา กว้าง ยาว ด้วยเวอร์เนียร์หรือไมโครมิเตอร์ ให้อยู่ในค่าคลาดเคลื่อนที่ระบุ
- จับคู่ heat number — ตรวจว่าเลขบนผิวแผ่นหรือป้ายล็อตตรงกับเลขใน Mill Certificate
- สุ่มชั่งน้ำหนัก — น้ำหนักจริงควรสอดคล้องกับน้ำหนักคำนวณจากขนาดและความหนาแน่น วิธีคิดอยู่ในบทความ วิธีคำนวณน้ำหนักอลูมิเนียม พร้อมสูตรและตัวอย่าง
- บันทึกหลักฐาน — ถ่ายรูปสินค้า ป้ายล็อต และหน้าใบรับรองเก็บแนบรายงานตรวจรับ เผื่อสอบทานย้อนหลัง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการจัดซื้ออลูมิเนียม
- เขียนสเปกกว้างเกิน — ระบุแค่ "อลูมิเนียมแผ่น" ทำให้ผู้ขายเสนอเกรดราคาต่ำสุดที่เข้าข่าย ซึ่งอาจไม่ตรงความต้องการใช้งานจริง
- ลืมระบุ temper — อลูมิเนียมเกรดเดียวกันคนละ temper ความแข็งแรงต่างกันได้มาก เช่น 6061-O อ่อนมาก เทียบ 6061-T6 ที่ให้ความแข็งแรงดึงราว 310 MPa
- เทียบราคาต่อแผ่นโดยไม่เทียบขนาดจริง — แผ่นคนละขนาดเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ ควรแปลงเป็นราคาต่อกิโลกรัมหรือต่อชิ้นขนาดเท่ากันก่อนตัดสิน
- ไม่ขอใบรับรองตั้งแต่แรก — การไปขอ Mill Certificate ทีหลังบางครั้งทำไม่ได้แล้วเพราะล็อตถูกแยกขาย ควรระบุไว้ในคุณลักษณะเฉพาะตั้งแต่ต้น
- ลืมต้นทุนขนส่งและค่าตัด — ใบเสนอราคาที่ถูกกว่าอาจไม่รวมค่าขนส่งหรือค่าตัด ทำให้เปรียบเทียบผิดพลาด และเนื่องจากราคาอลูมิเนียมผันผวนตามตลาดโลก ควรถามองค์ประกอบราคาและระยะเวลายืนราคาให้ครบทุกครั้ง
หน่วยงานรัฐที่ต้องการผู้จำหน่ายพร้อมเอกสารครบ ดูรายละเอียดการให้บริการฝั่งภาครัฐได้ที่หน้างานหน่วยงานราชการ
สรุป
- สเปกที่ตรวจรับได้ต้องมี เกรด temper ขนาดพร้อมค่าคลาดเคลื่อน จำนวน มาตรฐานอ้างอิง และเอกสารรับรอง
- เอกสารกำกับวัสดุที่สำคัญที่สุดคือ Mill Certificate ซึ่งต้องจับคู่ heat number กับสินค้าจริงได้
- วิธีจัดหาขึ้นกับวงเงินตาม พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้าง 2560 ให้ยืนยันกับฝ่ายพัสดุเพราะระเบียบมีการปรับปรุง
- ตรวจรับด้วยเช็กลิสต์ 5 ข้อ เทียบเกรด วัดขนาด จับคู่ heat number สุ่มชั่งน้ำหนัก และบันทึกหลักฐาน
- รวมงานตัดไว้ในสเปกเดียวช่วยให้เทียบราคาได้จริงและลดพัสดุเศษเหลือทิ้ง
คำถามที่พบบ่อย
สเปกอลูมิเนียมต้องละเอียดแค่ไหนถึงจะเรียกว่าพอ?
อย่างน้อยต้องระบุ 6 อย่าง คือ เกรดอัลลอยด์ temper ขนาดพร้อมค่าคลาดเคลื่อน จำนวน มาตรฐานอ้างอิง และเอกสารรับรองที่ต้องส่งมอบ หลักคิดคือเขียนให้คนที่ไม่ใช่วิศวกรสามารถตรวจรับได้ด้วยการวัดและเทียบเอกสาร โดยไม่ต้องตีความ
จำเป็นต้องขอ Mill Certificate ทุกครั้งไหม?
ถ้างานนั้นมีผลต่อความปลอดภัย ต้องสอบทานย้อนหลัง หรือใช้กับโครงสร้างและเครื่องจักร ควรขอทุกครั้งเพราะต้นทุนส่วนต่างแทบไม่มี แต่ได้หลักฐานพิสูจน์เกรดที่ปกป้องผู้เกี่ยวข้องทุกฝั่ง สำหรับงานเล็กมากที่ไม่มีข้อบังคับอาจพิจารณาตามความเสี่ยง แต่แนวทางที่ปลอดภัยคือระบุไว้ในสเปกตั้งแต่ต้น
PX Metal รองรับการจัดซื้อของหน่วยงานราชการอย่างไร?
PX Metal ออกใบเสนอราคาพร้อมรายละเอียดสเปก เอกสารนิติบุคคล ใบกำกับภาษีเต็มรูป และ Mill Certificate ทุกล็อต พร้อมบริการตัดตามขนาดตามที่ระบุในคุณลักษณะเฉพาะ ส่งรายละเอียดความต้องการได้ที่หน้าขอใบเสนอราคา เพื่อให้ทีมงานจัดเตรียมเอกสารให้ครบตามขั้นตอนของหน่วยงาน
บทความที่เกี่ยวข้อง
- Mill Certificate คืออะไร ทำไมต้องขอทุกครั้ง
- วิธีคำนวณน้ำหนักอลูมิเนียม พร้อมสูตรและตัวอย่าง
- อลูมิเนียมเกรดอากาศยาน มาตรฐานที่ต้องรู้
หน่วยงานของคุณกำลังจัดทำสเปกจัดซื้ออลูมิเนียมอยู่ ส่งคุณลักษณะเฉพาะมาให้ทีม PX Metal ช่วยตรวจสอบความเป็นไปได้และออกใบเสนอราคาพร้อมเอกสารครบถ้วนได้เลยที่ LINE @548vojid หรือโทร 090-960-0063 ตอบกลับภายใน 1 ชั่วโมงในเวลาทำการ
